Wat als we Black Friday veranderden in Red Friday?

Bijgewerkt op: 5 dagen geleden

Historie

Vrijdag 26 november 1965. Philadelphia, Amerika. Het was de dag na Thanksgiving Day en de aanloop naar de holiday season. Thanksgiving is het moment waarop de Amerikanen familie en nabije vrienden rond zich scharen om hun dankbaarheid uit te drukken over zo goed al alles. Oorspronkelijk ging het over het vieren van een goede oogst. In de stedelijke jungles net iets minder van toepassing en dus zijn ze tegenwoordig dankbaar voor de vriendschap. Voor hun vaste job. Voor hun gezondheid. Voor het feit dat ze op elkaar kunnen rekenen. Voor de zelfgebakken taart van Grandmother. Voor de buurvrouw die op de hond past. In short, voor de kleine dingen des levens die vreugde brengen. Op die bewuste vrijdag in 1965 moest zowat driekwart van Philadelphia het idee hebben gekregen om eens vroeg aan de kerstinkopen te beginnen. Zoveel dankbaarheid, dat moest ook worden uitgedrukt in cadeau's, moesten ze hebben gedacht. Dat in combinatie met een populaire football game veroorzaakte een nooit eerder geziene drukte die zelfs met alle politietroepen van de stad nauwelijks te controleren viel. Het werd een zwarte vrijdag.



gif


Er kon geen groter contrast zijn dan tussen de respectvolle, traditiegetrouwe dankbetuigingen de ene avond en de materialistische koopgekte van de dag nadien. In de laatste rechte lijn naar de feestdagen was de omzet boost thans welgekomen. En het jaar nadien anticipeerden de winkeliers op de drukte door er net extra op in te zetten. Het Black Friday concept verspreidde zich als een lopend vuurtje en sinds een aantal jaren is het ook in België goed ingeburgerd.


Hysterie

"Allemaal goed en wel, wat moet ik met deze geschiedkundige uitleg?" denk je nu. Niks. Je moet er helemaal niks mee. Tenzij even nadenken over het feit dat we deze oer-Amerikaanse kapitalistische traditie in onze armen hebben gesloten alsof het ons eigen kind was. Maar die mooie dag ervoor, die gaat over dankbaarheid, die lieten we passeren. Mij leek het anders nog wel een win-win. Een twee-voor-de-prijs-van-één deal. Barbaars shoppen, voorafgegaan door een ingetogen reflectiemoment in het gezelschap van onze nauwe getrouwen.


Deze oer-Amerikaanse kapitalistische traditie hebben we in onze armen gesloten maar die mooie dag van dankbaarheid, Thanksgiving Day, lieten we passeren.

In realiteit planten ketens en grote merken ons wekenlang op voorhand al in het hoofd dat die beruchte vrijdag de belangrijkste van het jaar is. Vergeet de verjaardag van je kinderen of het feest voor je moeder, zolang je de koopvrijdag maar niet skipt. Want uiteraard - of je het nu zelf doorhebt of niet - jij hebt nood aan al die artikelen die aan dumpingprijzen worden verkocht. Een groot gemis in je leven. Dat wordt je zo weken voordien al ingeprent. Ze houden je dag na dag allerlei lekkers voor terwijl je kwijlend aftelt naar het moment waarop je eindelijk op de 'Nu betalen' knop mag duwen. Bedankt, grote keten, dat ik dit artikel nu mag kopen aan een 60% discount. Betalen we dan gedurende het jaar standaard 60% teveel of doen de winkels hun oude winkeljuffrouwen van de hand die daar al een jaar stof lagen te vergaren?


Walk of shame

En ik snap het. We worden vandaag overstelpt met koopprikkels, een wereldwijd overaanbod en een opgeklopte FOMO. Als je als winkel, fysiek of via het web, mee wil blijven, dan moet je al sterk uit de hoek komen. Dit soort dagen laten passeren kan aan het einde van het boekjaar in de vingers snijden. Bovendien is een Black Friday actie interessant om nieuw cliënteel aan te trekken of effectief de stock op te kuisen. Het hoeft alleen niet 'platte commerce' te schreeuwen. Je kan ook de kaart van slow consuming en duurzaamheid trekken. Heel wat kleinere merken zetten zich af tegen Black Friday en weigeren hun prijzen naar de ondergrens of lager te drukken, just because the big brands say so. Traag consumeren betekent dat je bewuster koopt. Dichterbij huis. Bij merken die een verhaal te vertellen hebben. Weg met het 'Made in China' en welkom aan het 'Gemaakt vanuit passie' label. Niet elke consument zit te wachten op belachelijke kortingen gegeven op producten waarvan we niet eens wisten dat we ze nodig hadden. De korte serotonine rush na de aankoop weegt zelden op tegen het stekende, pijnlijke schaamtegevoel telkens we 'de superdeal', verwaarloosd en onaangeroerd, in onze kast aantreffen. Het gênante besef dat we onder invloed van lepe reclamecampagnes de zelfcontrole bijster waren. Voelt het dan niet beter om een weloverwogen aankoop te maken bij een kleinere verkoper of producten? Waar de korting misschien een stuk lager lag maar de kwaliteit wel des te hoger? Waar de prijzen rechtevenredig in verhouding staan tot het gebruiksplezier. Waar het achtergrondverhaal de moeite loont om na te vertellen. Waar Black niet hoeft te staan voor hysterie maar waar we kunnen spreken over Red Friday. De dag waarop we alle merken steunen die bestaan vanuit een overtuiging of passie. Vandaag is rood...de kleur van de liefde, en niet die van mijn bankrekening na een resem ongecontroleerde shop uitspattingen.



PS: oprechte excuses voor het excessief gebruik van anglicismen en Engelse termen. In deze voelde het wel justified.


Céline Malyster

9 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven